Aylık içerik takvimi
Etkinlik programına bakıp ayın paylaşımlarını önceden planladım. Hangi gün ne yayınlanacağı belliydi; boş kalan haftalar için hazır içerik havuzu tuttum.
Sekiz yıldır okul öncesi öğretmeniyim. Bu sürenin iki yılında, sınıfımın yanı sıra çalıştığım okulun Instagram ve LinkedIn hesaplarını, bültenlerini ve halkla ilişkiler işlerini de ben yürüttüm.
Şimdi bu işi tam zamanlı yapmak istiyorum. Bu siteyi de kendim kurdum — aşağıdaki panel, ziyaretçilerin sitede ne yaptığını nasıl ölçtüğümü gösteriyor.
4–5 yaş gruplarında oyun temelli öğrenmeyi merkeze alan bir öğretmenim. Yıllık planı kurar, etkinliği tasarlar, gelişimi gözlemler ve dönem sonunda ailelere anlatırım. İşin özü aslında hep aynıydı: bir kitleyi tanımak ve ona doğru şeyi doğru dille anlatmak.
Doğa Koleji'ndeyken okulun iletişim işleri bana emanet edildi. Çekim planını ben yaptım, metni ben yazdım, bülteni ben hazırladım, tanıtım günlerinde kurumu ben temsil ettim. Bir paylaşımın neden tuttuğunu, hangisinin ilgi görmediğini takip etmeye orada başladım.
Bugün aynı işi kurumsal ölçekte yapmak istiyorum. Sektör benim için yeni olabilir; ama planlama, içerik ve insan ilişkileri tarafı sekiz yıldır yaptığım işin ta kendisi.
Başlığa dokunun, o işte tam olarak ne yaptığımı açayım.
İki yıl boyunca bir okulun dışarıya görünen yüzünü tek başıma yürüttüm. Filtreleyerek ilgilendiğiniz tarafa bakabilirsiniz.
Etkinlik programına bakıp ayın paylaşımlarını önceden planladım. Hangi gün ne yayınlanacağı belliydi; boş kalan haftalar için hazır içerik havuzu tuttum.
Sınıf içi çalışmaların fotoğraflarını seçtim, kısa açıklama metinlerini yazdım, velilerin izin sınırlarını gözeterek yayınladım.
Gelen soruları aynı gün içinde yanıtladım. Kayıt dönemlerinde mesaj kutusu okulun ilk temas noktasıydı.
Okulun projelerini, öğretmen eğitimlerini ve iş birliklerini profesyonel çevreye anlatan gönderiler hazırladım.
Instagram'daki sıcak anlatımı LinkedIn'e olduğu gibi taşımadım; aynı haberi iki kanal için ayrı ayrı yazdım.
Dönem içindeki çalışmaları toparlayıp düzenli aralıklarla yayınlanan bir bülten hâline getirdim. İçerik, kurgu ve yazım bana aitti.
Etkinlik, tatil ve program değişikliklerini tek bir düzenli kanaldan duyurarak dağınık bilgilendirmeyi ortadan kaldırdım.
Okulu gezmeye gelen ailelere kurumu anlattım, sorularını yanıtladım, kayıt dönemi görüşmelerini yürüttüm.
Sekiz yıl boyunca velilerle düzenli görüşme yürüttüm. Zor konuşmayı da iyi haberi de aynı özenle yapmayı burada öğrendim.
Paylaşım görselleri, afiş, davetiye ve etkinlik materyallerini kendim tasarladım. Ajans desteği olmadan çalıştım.
Veli toplantıları ve zümre sunumları için PowerPoint dosyaları hazırladım; anlatım sırasını içeriğe göre kurdum.
Etkinliklerin görsel ve yazılı kaydını tutarak sonraki dönemlerde kullanılabilecek bir arşiv oluşturdum.
Sınıfta ve iletişim işinde öğrendiklerimi zaman zaman yazıyorum. Çoğu, bir şeyi yanlış yapıp sonra düzelttiğim anlarla ilgili.
Bir kurumun sosyal medya hesabını devraldığınızda ilk refleks hemen paylaşmaya başlamak oluyor. Ben tersini yaptım: üç hafta boyunca tek bir gönderi atmadan sadece geçmişe baktım. Bu üç hafta, sonraki iki yılın en verimli zamanıydı.
Son bir yılın bütün paylaşımlarını bir listeye döktüm. Hangi gün atılmış, ne anlatıyor, kaç kişi etkileşime girmiş. Listeyi yaptığımda tablo netleşti: en çok ilgi gören gönderiler çocukların bir şey yaparken görüldüğü, hareketli ve yüzlerin olduğu içeriklerdi. En az ilgi göreni ise duyuru afişleriydi — yani hesabın en sık paylaştığı tür.
Bu tek başına bir strateji değil ama bir başlangıç noktası. Hesap, kendisinden en az beklenen şeyi en çok yapıyordu.
Okulun zaten bir programı vardı: etkinlikler, geziler, özel günler, dönem sonu çalışmaları. Bu program aslında hazır bir içerik takvimiydi, kimse öyle bakmamıştı. Aylık planı önüme alıp hangi hafta hangi içeriğin çıkacağını önceden yazdım. Boş kalan haftalar için ayrı bir “hazır içerik havuzu” tuttum: sınıf köşelerinden kareler, çocukların ürettiği işler, kısa bilgi paylaşımları.
Takvimin asıl faydası ne paylaşacağını bilmek değil, panik hâlinde paylaşmamaktı.
Acele üretilen içerik kurumun dilini bozuyor. Takvim olduğunda gönderi, zaman baskısıyla değil sırası geldiği için çıkıyor.
Okul öncesinde bu iş herkesten önce gelir. Hangi çocuğun fotoğrafı paylaşılabilir, hangisi paylaşılamaz, yüz görünecek mi, isim yazılacak mı — bunların tek tek kayıtlı olması gerekiyor. Bir listem vardı ve her paylaşımdan önce ona bakıyordum. Bir kez bile sorun yaşamadım; bunun sebebi şans değil, o listeydi.
Üç haftalık bekleme, hesabın ne olduğunu anlamamı sağladı. Sonrasında paylaşımlar hem düzenli hem de tutarlı oldu. Bugün bir kurumun kanalını devralsam yine aynı sırayla yaparım: önce bak, sonra planla, sonra üret.
Okulun hem Instagram hem LinkedIn hesabını yönetiyordum. Başlarda aynı metni iki yere de koyuyordum. Instagram'da ilgi gören bir gönderi LinkedIn'de hiçbir karşılık bulmuyordu. Sorunun içerikte değil, kime seslendiğimde olduğunu fark etmem biraz zaman aldı.
Instagram'daki veli şunu soruyor: “Çocuğum bugün ne yaptı, iyi miydi?” LinkedIn'deki kişi ise şunu: “Bu kurum ne yapıyor, ciddi mi?” Aynı etkinlik iki soruya da cevap verebilir ama aynı cümleyle veremez.
Örneğin bir bilim etkinliği. Instagram'da anlatımım şöyleydi: çocukların ne yaptığı, neye şaşırdığı, hangi soruyu sorduğu. Sıcak, kısa, tek bir ana odaklı. LinkedIn'de aynı etkinliği yazarken öne aldığım şey başkaydı: etkinliğin hangi yaklaşımla tasarlandığı, hangi beceriyi hedeflediği, okulun programında nereye oturduğu.
Aynı haber, iki farklı cümle. Aynı cümle, iki farklı kanalda yarım iş.
Instagram'da üç satırdan sonra okunma ciddi biçimde düşüyor. LinkedIn'de ise çok kısa bir gönderi “üzerine düşünülmemiş” hissi veriyor. Bu yüzden LinkedIn metinlerini bir paragraf değil, küçük bir yazı gibi kurmaya başladım: bir giriş cümlesi, iki üç cümlelik gövde, kapanışta ne öğrendiğimizi söyleyen bir satır.
Instagram'da bir iki emoji metni yumuşatıyor. LinkedIn'de aynı emoji ciddiyeti düşürüyor. Hashtag konusunda da benzer bir fark var: Instagram'da işlevsel, LinkedIn'de çoğu zaman gereksiz. Bunlar küçük detaylar gibi görünüyor ama kurumun sesi tam olarak bu detaylardan oluşuyor.
Bu üç adım, aynı işin iki kanalda da karşılık bulmasını sağladı. Üstelik ekstra zaman almıyor — asıl zaman alan şey, tutmayan içeriği tekrar tekrar üretmek.
Okulda düzenli bir veli bülteni hazırlıyordum. İlk sayılarda her şey vardı: etkinlikler, duyurular, tarihler, kısa bir açılış yazısı. Buna rağmen aynı sorular tek tek bana geliyordu. Yani bülten gidiyordu ama iş görmüyordu.
Bültende eksik bilgi yoktu. Eksik olan, bilginin sırası idi. Ben bülteni kendi çalışma sıramla yazıyordum: önce genel bir giriş, sonra geçen dönemin özeti, en sonda da tarihler. Oysa velinin aradığı şey neredeyse her zaman en sondaydı.
Okuyucu bülteni baştan sona okumuyor; aradığını arıyor. Aradığını bulamazsa okumayı bırakıyor.
Sıralamayı tersine çevirdim. En üste “bu hafta yapmanız gerekenler” diye kısa bir bölüm koydum: tarih, saat, getirilmesi gereken şey. Altına etkinlik özetleri, en alta da genel değerlendirme yazısı.
Gelen soru sayısı gözle görülür şekilde azaldı. İçerik aynıydı, emek aynıydı; sadece sıra değişmişti.
Çünkü bu, okul bülteni kadar kurumsal bir e-postada, bir ürün duyurusunda, bir müşteri bilgilendirmesinde de aynı şekilde işliyor. İnsanın okuma biçimi kurum değiştirince değişmiyor. Yazan kişinin sırası değil, okuyanın önceliği belirleyici.
Sosyal medyada en görünür sayı beğenidir; en az şey anlatan sayı da çoğu zaman odur. Bir okul hesabında bunu net biçimde gördüm: en çok beğeni alan gönderiler genellikle mevcut velilerden geliyordu — yani zaten kurumun içinde olan insanlardan. Oysa kurumun ihtiyacı olan şey, henüz içeride olmayan kişiye ulaşmaktı.
Takipçi sayısının kendisi tek başına bir hedef değil. Bir okulun hesabında iki bin ilgisiz takipçi, üç yüz ilgili takipçiden daha kötüdür. Aynı şekilde gönderi sayısı da bir başarı ölçüsü değil; düzenli olmak önemli, çok olmak değil.
Sayıya bakmanın amacı raporu doldurmak değil, bir sonraki içeriği daha isabetli kurmak.
Ay sonunda gönderileri erişim ve kaydetme oranına göre sıralıyorum. Üstteki beş gönderinin ortak yanı ne? Alttaki beşin ortak yanı ne? Genellikle bir örüntü çıkıyor: belli bir format, belli bir saat, belli bir konu. Sonraki ayın takvimini o örüntüye göre ağırlıklandırıyorum. Tamamen değiştirmiyorum — bir kanalın tek bir şeye dönüşmesi de iyi değil.
Bu sayfanın altındaki panel, tam olarak bu okumayı somutlaştırmak için var: ziyaretçi nerede duruyor, nereye kadar iniyor, neyi açıyor. Gerçek bir kurumsal sitede aynı soruları Google Analytics'e soruyorum; araç değişiyor, sorular değişmiyor.
Kayıt döneminde okulu gezmeye gelen aileleri ben karşılıyordum. Bu iş, kurumun en doğrudan iletişim anıdır: elinizde ne broşür ne de gönderi vardır, sadece siz ve karşınızdaki insan.
İlk refleks okulu anlatmaya başlamak oluyor. Ben bunun tersini yapıyordum: birkaç soru soruyordum. Çocuk kaç yaşında, daha önce bir kuruma gitti mi, ailenin en çok merak ettiği şey ne. Çünkü her ailenin derdi farklı. Biri uyum sürecini merak ediyor, biri yemekleri, biri akademik programı.
Bu üç soru, sonraki yirmi dakikada neyi anlatacağımı belirliyordu.
“Oyun temelli eğitim uyguluyoruz” cümlesi kimseye bir şey anlatmıyor. Bunun yerine o gün sınıfta olan bir şeyi gösteriyordum: masada duran bir çalışma, panoda asılı bir çizim, çocukların o hafta üzerinde durduğu bir soru. Somut örnek, kavramdan her zaman daha ikna edici.
Bazı sorular benim alanımda değildi — ücretler, servis güzergâhı, idari işler. Bunlara tahmin yürütmek yerine “bunu size kesin bilgiyle dönelim” demeyi tercih ettim, sonra da gerçekten dönüş yaptım. Bir ailenin kuruma güvenmesi çoğu zaman bu küçük tutarlılıktan geliyor.
Gezi sonrası kısa bir not tutuyordum: ailenin adı, çocuğun yaşı, en çok neyi sorduğu. Birkaç gün sonra iletişime geçildiğinde bu not sayesinde konuşma sıfırdan başlamıyordu. Bu, satış tarafında “takip” denen şeyin en yalın hâli; ben öğretmen olarak yapıyordum ama mantığı aynı.
İnsanlar kurumu değil, karşılarındaki kişiyi değerlendiriyor. Kurumsal iletişimin en pahalı kampanyası bile, kapıda karşılayan kişinin tutumundan daha güçlü bir izlenim bırakmıyor.
Oyun temelli öğrenme çoğu zaman yanlış anlaşılıyor. “Çocuklar oynasın, kendiliğinden öğrenirler” gibi bir yere indirgeniyor. Oysa iyi kurulmuş bir oyun etkinliği, bir ders planından daha fazla hazırlık ister. Fark şu: hazırlık görünmez olur.
“Çocuk burada neyi kendi bulacak?” Cevabı yoksa etkinlik oyun değil, yönlendirilmiş bir alıştırmadır. Örneğin su ve batma–yüzme çalışmasında, hangi nesnenin batacağını ben söylemem. Masaya birbirinden farklı ağırlıkta nesneler koyarım ve çocuk tahmin eder, dener, yanılır, tekrar dener. Yanılma kısmı etkinliğin hatası değil, tam olarak amacıdır.
Cevabı veren yetişkin, çocuğun en verimli otuz saniyesini elinden almış olur.
Bir öğrenme merkezini kurarken her şeyi tamamlamam. Bir malzeme eksik kalır, bir parça yetmez. Çocuk bunu fark ettiğinde ya bir çözüm üretir ya da bir arkadaşıyla paylaşmak zorunda kalır. İkisi de öğretilecek şeylerin en zorlarındandır ve ikisi de anlatılarak öğretilemez.
Etkinlik sırasında not tutarım: kim hangi soruyu sordu, kim denemekten vazgeçti, kim başkasının yaptığını izleyerek öğrendi. Bu notlar dönem sonunda gelişim raporunun temeli olur. Veliyle görüşürken “çok başarılı” demek yerine somut bir an anlatabilmenin tek yolu budur.
Bunlar birbirinin alternatifi değil; aynı etkinliğin farklı anlarında işe yarıyorlar.
Bir etkinliği kurarken yaptığım şeyle bir içeriği kurarken yaptığım şey şaşırtıcı derecede benziyor: kime seslendiğimi bilmek, merakı doğru yerden açmak, her şeyi söylememek. Sekiz yıl boyunca dört–beş yaşındaki bir insanın dikkatini tutmayı öğrendim. Bu, bugüne kadar edindiğim en işe yarar beceri.
Bir içeriği yayınlamak işin yarısı; sonrasında ne olduğuna bakmak diğer yarısı. Aşağıdaki panel, şu anda bu sayfada yaptıklarınızı canlı olarak gösteriyor.
Bölümlere ayırdığınız süre
Olay kaydı
Bu ölçüm tamamen tarayıcınızın içinde çalışır; hiçbir veri bir sunucuya gönderilmez ve kimseyle paylaşılmaz. Gerçek bir kurumsal sitede aynı sinyalleri Google Analytics üzerinden okurum: hangi içerik ilgi görüyor, ziyaretçi nerede sayfayı terk ediyor, hangi kanaldan gelen kişi daha uzun kalıyor. Bu paneli, o okumayı nasıl yaptığımı somut göstermek için kendim yazdım.
Bu siteyi amatör olarak kendim yönetiyorum: aycagunay.com.tr alan adı ve yayın tarafı Cloudflare üzerinden, ziyaretçi trafiği ise Google Analytics üzerinden benim takibimde. Yaparak öğrenmeyi çocuklara anlatıyorum; kendim için de aynısı geçerli.
Bir pozisyon, bir soru ya da sadece tanışmak için yazabilirsiniz. Genelde aynı gün içinde dönüş yaparım.
Çiğli, İzmir
Ayça Günay — okul öncesi öğretmeni, içerik ve kurumsal iletişim